Agentschap voor Natuur en Bos herstelt Grootbroek als natte vallei
Het Agentschap voor Natuur en Bos start een proefproject in het natuurgebied Grootbroek in Sint-Agatha-Rode (Huldenberg). Daarmee wil het nagaan of het gebied opnieuw kan functioneren als een natte, natuurlijke vallei. Het historische viskweekvijvercomplex van 30 hectare wordt al jaren geconfronteerd met een ontoereikende watertoevoer en een gebrekkige waterkwaliteit. Waterwinningen, lekken in de kilometerslange dijken en langere droogteperiodes als gevolg van klimaatverandering liggen aan de basis. Het proefproject start op 15 juli 2026 op het terrein. Het omvat onder meer het maken van bressen in de vijverdijken, het ruimen van vijverslib en het terug meer openmaken van het landschap door bomen en struiken te rooien.
Grootbroek als Blue Deal-project
Met dit project bekijkt Natuur en Bos of een natuurlijker beheer op termijn haalbaar is. Het herstellen van de vijvers en het voorzuiveren van water zou grote investeringen vergen om een erg kunstmatig systeem in stand te houden. Regiobeheerder Patrick Huvenne licht toe: “Om de vijvers te behouden, zijn dure investeringen nodig in pomp- en zuiveringsinstallaties. Bovendien is het dan nog altijd onzeker of dat systeem op termijn duurzaam blijft en of we zo de waterkwaliteit halen die nodig is voor de natuurdoelen in het Grootbroek.”
Daarom onderzoekt Natuur en Bos of het Grootbroek opnieuw kan worden ingericht als een natte, meer natuurlijke vallei, vergelijkbaar met de situatie van vóór de aanleg van de vijvers in de tweede helft van de 20ste eeuw. Die aanpak sluit aan bij de Blue Deal, het Vlaamse plan in de strijd tegen droogte en waterschaarste.
Stapsgewijze aanpak
Natuur en Bos kiest bewust voor een gefaseerde aanpak. De situatie van vroeger kan als referentie dienen, maar het landschap is intussen veranderd. Daarom onderzoekt het proefproject welke maatregelen nodig zijn om het Grootbroek opnieuw als natuurlijke vallei te laten functioneren, zonder meteen alle vijverdijken weg te nemen. “We gaan stap voor stap te werk. De aannemer verwijdert de vegetatie op de vijverdijken en maakt op verschillende plaatsen bressen in de dijken. Ook het slib wordt geruimd, ter plaatse gedroogd en daarna afgevoerd. Overtollig water zal via leigrachten naar de Dijle worden afgevoerd. Verder maken we het landschap terug meer open door een aantal bomen en struiken te rooien. De werken zullen periodiek verspreid over een periode van maximaal twee jaar plaatsvinden en kunnen tijdelijke hinder voor bezoekers en de omgeving veroorzaken.”
Continue opvolging
Natuur en Bos zal de effecten van deze maatregelen op de natuurontwikkeling nauwgezet opvolgen. “Die opvolging moet ons toelaten om over vijf jaar een definitieve keuze te maken tussen herstel van de vijvers of van de vallei. Grootbroek blijft hoe dan ook een vogelrijk en aantrekkelijk gebied waar bezoekers en natuurliefhebbers van kunnen blijven genieten. Ook de vogelkijkhutten blijven behouden.”
Troef voor het Nationaal Park
Grootbroek maakt deel uit van de Dijlevallei stroomopwaarts van Leuven. Die natuurlijke vallei, met de sterk meanderende Dijle en haar zijrivieren de Laan en de IJse, vormt een belangrijke natuurschakel binnen het Nationaal Park Brabantse Wouden. Dat Nationaal Park verbindt het Meerdaalwoud, het Zoniënwoud en het Hallerbos en omvat meer dan 10.000 hectare belevingsnatuur.
Contacts
Agentschap voor Natuur en Bos werkt ook mee aan:
