Landschapsbeeld
Regio
Algemeen

LIFE HEROES

LIFE HEROES is een Europees natuurherstelproject van voedselarme moerassen in de Kempen. Het project wil voedselarme moerassen, vennen en natte heiden herstellen en uitbreiden. Dat is hard nodig, want deze kwetsbare natuur is de voorbije decennia sterk achteruitgegaan. Toch zijn wetlands van groot belang: ze slaan koolstof op, helpen water vasthouden, beschermen tegen droogte en overstromingen en bieden leefgebied aan zeldzame planten en dieren. Met LIFE HEROES werken we aan meer biodiversiteit én een sterker klimaat. LIFE HEROES is een belangrijk voorbeeldproject voor de uitvoering van de Europese biodiversiteitsstrategie en de nieuwe natuurherstelwet.

Het project ging officieel van start in september 2025 en loopt tot augustus 2031. Het LIFE-project Heroes is een samenwerking van het Agentschap voor Natuur en Bos, en Natuurpunt vzw en Natuurpunt Studie en Limburg Landschap. LIFE Heroes ontvangt financiële steun van het LIFE-programma van de Europese Unie (LIFE24 NAT/BE/HEROES). 

Logo Life

Waarom dit project belangrijk is?

Moerassen behoren tot de meest bedreigde ecosystemen en de belangrijkste koolstofvoorraden ter wereld. Naast hun unieke biodiversiteit leveren ze verschillende natuurvoordelen: watervoorziening, waterzuivering, bescherming tegen overstromingen, koolstofvastlegging, klimaatregulering, productie van grondstoffen en voedsel, toerisme en recreatie. Ze hebben ook een belangrijke esthetische en culturele waarde.

Eutrofiëring, verzuring, uitdroging, vervuiling, overwoekering en invasieve uitheemse soorten vormen de grootste bedreigingen voor de achteruitgang van de unieke fauna en flora (libellen, vlinders, amfibieën en planten) en de aantasting van de belangrijkste ondergrondse koolstofreservoirs in Vlaanderen.

Sinds 1950 zijn de wetlands met 75% verdwenen. De oorzaken voor het verdwijnen van de voedselarme wetlands zijn drainage voor landbouw, turfwinning, bewoning en infrastructuur, bebossing en grondwaterwinning.
 

Kaart


Door ze te herstellen, beschermen we niet alleen bijzondere soorten en habitats, maar versterken we ook de natuurlijke veerkracht van het landschap. Door het water bovenstrooms langer vast te houden, voorkomen we wateroverlast verder stroomafwaarts. 

Heel wat van de gedegradeerde veengebieden stoten nu koolstof uit. En deze cyclus willen we omdraaien naar een koolstofspons ipv een koolstofbom. Een natuurlijk, "gezond" veengebied slaat koolstof op (gemiddeld 0,7 tot 1,8 ton equivalent per hectare per jaar). Een gedegradeerd (ontwaterd) veen stoot gemiddeld tussen de 30 tot 40 ton CO2 per hectare uit. 

Projectgebied

Het project loopt op 11 locaties in Natura 2000-gebieden in Vlaanderen. LIFE HEROES richt zich op Europees beschermde habitats zoals voedselarme moerassen, vennen en natte heiden. In deze gebieden pakken we de grootste knelpunten aan: verdroging, vermesting, verzuring, verruiging en invasieve uitheemse soorten.
 

Kaart


In Provincie Antwerpen: 

  • Kalmthoutse Heide
  • Klein Schietveld
  • Groot Schietveld
  • Ronde Put 
  • Visbeekvallei
  • Netvallei 
  • De Maat - Den Diel en Buitengoor

In Provincie Limburg

  • Ophovenderheide
  • Teut-Tenhaagdoornheide
  • Sint-Maartensheide – De Luysen
  • Terlaemen

Doelstellingen

Wat willen we bereiken: 

  • 450-900 ha hydrologische impact
  • 290 ha habitatherstel
  • Soorten in meer gunstige instandhouding
  • Empowerment en replication
     
Foto's doelstellingen


LIFE HEROES heeft drie grote doelstellingen:

  • 1. Eerst en vooral willen we de waterhuishouding op landschapsniveau herstellen, zodat natte natuur opnieuw goed kan functioneren. 
  • 2. Daarnaast nemen we gerichte maatregelen om kwetsbare habitats en soorten te herstellen. 
  • 3. Tot slot zet het project sterk in op samenwerking. We betrekken terreinbeheerders, lokale partners en andere betrokkenen bij de uitvoering, zodat de resultaten ook op lange termijn standhouden. En stimuleren voor toekomstige projecten.

LIFE HEROES richt zich op ecosysteemherstel om de huidige biodiversiteits- en klimaatcrisis aan te pakken en ecosysteemdiensten van voedselarme wetlands te herstellen. Het project biedt een allereerste implementatie van de EU-natuurherstelwet door prioriteit te geven aan herstelinspanningen met betrekking tot wetlands en koolstofrijke systemen. De belangrijkste doelstelling van ons LIFE Heroes-project is actief in Natura 2000-gebieden (9 SAC's) en richt zich op EU-habitats (3110, 3130, 3160, 7110, 7140, 7230, 91E0) en pakt de belangrijkste bedreigingen voor wetlands aan (eutrofiëring, droogte en invasieve soorten).

Soorten

De herstelmaatregelen geven kansen aan typische soorten van voedselarme wetlands. In de Kalmthoutse Heide krijgt de maanwaterjuffer extra aandacht. Op de Schietvelden zijn dat onder meer de maanwaterjuffer, veenorchis en lavendelheide. In De Teut focust het project onder andere op speerwaterjuffer, veenorchis, waterlobelia en eenarig wollegras. Op meerdere locaties profiteren ook de heikikker, hoogveenglaslibel, gentiaanblauwtje en de gevlekte witsnuitlibel van het herstel.

speerwaterjuffer
waterlobelia
gentiaanblauwtje
heikikker
gevlekte witsnuitlibel
speerwaterjuffer
waterlobelia
gentiaanblauwtje
heikikker
gevlekte witsnuitlibel

Werken: waar en wanneer?

Meer info volgt.

Nieuws

Meer info volgt.

Wie zijn wij?

Agentschap voor Natuur en Bos

Het agentschap staat in voor het beleid, het duurzaam beheren en het versterken van natuur samen met alle partners. Natuur en Bos koestert, beschermt en ontwikkelt ruim 90.000 hectare aan natuurgebieden, bossen en parken in Vlaanderen. Het Agentschap voor Natuur en Bos streeft naar meer en betere natuur in Vlaanderen en wil natuur midden in de maatschappij plaatsen.

Natuurpunt

Natuurpunt is een onafhankelijke vrijwilligersvereniging met meer dan 123.333 leden. Ze beschermt kwetsbare en bedreigde natuur in Vlaanderen. Natuurpunt beheert meer dan 25.000 hectare Vlaamse natuur in 500 verschillende natuurgebieden. De vrijwilligers nemen het initiatief: ze zorgen voor aankoop, beheer en openstelling van natuurgebieden. Daarbij worden ze bijgestaan door professionele ploegen. Met een sterk netwerk van wandelpaden, kijkhutten zitbanken, speelbossen en bezoekerscentra geven we iedereen de kans van de natuur te genieten.

Natuurpunt Studie

Binnen het project coördineert Natuurpunt Studie de monitoring op basis van beschikbare gegevens vb waarnemingen.be en indien nodig met terreininventarisatie. 

www.natuurpunt.be

Limburgs Landschap

Limburgs Landschap is de tweede grootste natuurvereniging in Vlaanderen. Al meer dan 50 jaar beschermen en beheren we samen met onze leden, vrijwilligers en partners de natuur en het landschap in Limburg. Zo zorgen we ervoor dat mens en dier nu én in de toekomst kunnen genieten van wat ons dierbaar is.

www.limburgs-landschap.be

Wil je graag meer weten over het project of heb je specifieke vragen, dan kun je de verschillende partners contacteren via:

Op deze pagina